Gün İçi İşlemler İçin Piyasa ve Enstrüman Seçimi
Day trading için enstrümanları spread/aralık oranı, kontrat inceliği, işlem saatleri ve kaldıraç açısından karşılaştırın; endeks vadeli işlemlerinde ve CFD'lerde pozisyon büyüklüğünü belirleyin.
Neler öğreneceksiniz
- Bir enstrümanın gün içi işlemlere uygun olup olmadığını değerlendirmek için dört kriter.
- Spread/aralık oranının nasıl hesaplandığını.
- Kontrat büyüklüğünün (incelik) risk kuralınıza uyup uyamayacağınızı neden belirlediğini.
- Küçük bir gün içi pozisyonun ardındaki gizli kaldıracı nasıl göreceğinizi.
Açıklama
Başlıca piyasalar (hisse senetleri, forex, kripto) "Trading Temelleri" kursunda genel olarak karşılaştırıldı. Day trading için soru daha dardır: bu enstrüman bana, maliyetlerime kıyasla büyük hareketleri, risk bütçeme yetecek kadar küçük birimlerle ve işlem yapabildiğim saatlerde sunabilir mi?
Kriter 1: likidite
Likidite, fiyatı fazla oynatmadan hızlıca alım veya satım yapabilme imkânıdır. Day trading için işlem saatleriniz boyunca dar bir spread ve emir defterinde yeterli emir istersiniz. DAX'taki (Almanya'nın 40 şirketten oluşan ana endeksi) büyük hisseler, başlıca endeks vadeli işlemleri ve majör döviz çiftleri ana seanslarında genellikle likittir. Küçük hisselerde geniş spread'ler ve emir defterinde ani boşluklar olabilir.
Kriter 2: spread/aralık oranı
Spread/aralık oranı, spread'i geçmenin maliyetini yakalamak istediğiniz tipik hareketle karşılaştırır:
Spread/aralık oranı = spread ÷ işlem yaptığınız bar büyüklüğünün ortalama aralığı
15 dakikalık hareketlerde işlem yapıyorsanız, kendi grafik verileriniz üzerinde ölçülen ortalama 15 dakikalık aralığı (en yüksek eksi en düşük) kullanın. Pratik bir kural: yaklaşık 10%'un altı rahattır, 10–20% dikkatle kullanılabilir, yaklaşık 20%'nin üstünde ise maliyetler her hareketin çok büyük bir payını alır. Bu bir planlama kılavuzudur, kesin bir yasa değildir.
Kriter 3: incelik
İncelik (granularity), pozisyon büyüklüğünüzü ne kadar hassas ayarlayabildiğiniz anlamına gelir. Vadeli işlemler (futures), bir borsada işlem gören standart sözleşmelerdir. Eurex'te DAX vadeli kontratı endeks puanı başına €25, Mini-DAX vadeli kontratı puan başına €5 ve Micro-DAX vadeli kontratı puan başına €1 değerindedir. Tek bir kontrat bile bütçenizden fazlasını riske ediyorsa, kurulum ne kadar iyi olursa olsun o kontratla doğru şekilde işlem yapamazsınız. CFD'ler ve hisseler genellikle daha küçük adımlarla boyutlandırılabilir.
Kriter 4: saatler ve davranış
Frankfurt Borsası'nın ana elektronik işlem platformu olan Xetra'da hisseler, Alman saatiyle 9:00'dan 17:30'a kadar sürekli işlem görür. DAX vadeli kontratları Eurex'te çok daha uzun süre işlem görür, kripto ise her gün 24 saat işlem görür. Uzun saatler otomatik olarak bir avantaj değildir: gece likidite zayıftır ve bütün gün ekran başında olamazsınız. En aktif saatleri sizin müsait olduğunuz saatlerle örtüşen bir enstrüman seçin. Güncel işlem saatlerini işlem platformunun kendi web sitesinden kontrol edin.
Kaldıraç: nominal pozisyon büyüklüğü
Nominal değer, pozisyonunuzun kontrol ettiği toplam piyasa değeridir: fiyat × puan değeri × kontrat sayısı. Gün içi stoplar küçüktür; bu nedenle mütevazı bir euro riski çok büyük bir nominal pozisyonu gizleyebilir. AB, CFD'lerde bireysel yatırımcılar için kaldıracı varlık sınıfına göre sınırlar ("Risk ve İşlem Yönetimi" kursunda ele alındı). Nominal değeri her zaman hesap büyüklüğünüzle karşılaştırın.
Çözümlü örnek
Varsayımsal örnek: Ben'in €10,000 tutarında bir hesabı ve işlem başına €100 risk bütçesi var. Bir endeksteki gün içi kurulumları 20 puanlık bir stop gerektiriyor. Varsayımsal endeks seviyesi 20,000 puan. Ücretler, finansman maliyetleri ve vergiler hariçtir.
Adım 1: üç varsayımsal enstrüman için spread/aralık oranı.
| Enstrüman | Spread | Ortalama 15 dk aralık | Oran |
|---|---|---|---|
| Endeks CFD'si | 1.0 puan | 12 puan | 1.0 ÷ 12 = 8.3% |
| Küçük ölçekli hisse | €0.04 | €0.15 | 0.04 ÷ 0.15 = 26.7% |
| Büyük ölçekli hisse | €0.02 | €0.40 | 0.02 ÷ 0.40 = 5.0% |
Küçük ölçekli hisse maliyet testini geçemez. Endeks CFD'si ve büyük ölçekli hisse testi geçer.
Adım 2: endeks vadeli işlemlerinde incelik. Kontrat başına risk = stop × puan değeri.
- DAX vadeli: 20 × €25 = kontrat başına €500. Bu, bütçenin beş katıdır; dolayısıyla işlem yapılamaz.
- Mini-DAX vadeli: 20 × €5 = €100. Tam olarak 1 kontrat uyar.
- Micro-DAX vadeli: 20 × €1 = €20. €100 ÷ €20 = 5 kontrat.
Adım 3: nominal pozisyon büyüklüğü. 5 Micro-DAX kontratı × 20,000 puan × €1 = €100,000. Bu, Ben'in €10,000 tutarındaki hesabının 10 katıdır. Planlanan zararı €100'dür, ancak stopunu aşan hızlı bir hareket daha pahalıya mal olabilir.
Sık yapılan hata
Uygulama etkinliği
Kâğıt üzerinde: risk bütçeniz €60 ve kurulumunuz 18,000 puandaki varsayımsal bir endekste 15 puanlık bir stop gerektiriyor. (a) Üç DAX vadeli kontrat büyüklüğünden hangisinde işlem yapabilirsiniz ve kaç kontratla? (b) Nominal değer nedir? (c) Bir hissenin spread'i €0.06 ve ortalama 15 dakikalık aralığı €0.20. Spread/aralık oranını hesaplayın ve değerlendirin.
Çözümü göster
(a) DAX vadeli: 15 × €25 = kontrat başına €375, çok büyük. Mini-DAX: 15 × €5 = €75, bu da €60'ın üzerinde. Micro-DAX: 15 × €1 = €15; €60 ÷ €15 = 4 kontrat.
(b) 4 × 18,000 × €1 = €72,000 nominal.
(c) 0.06 ÷ 0.20 = 30%; 20% kılavuz değerinin üzerinde, dolayısıyla maliyetler her hareketin çok fazlasını alır.
Sınırlamalar: spread'ler ve aralıklar gün içinde ve haberler etrafında değişir; bu nedenle bunları fiilen işlem yaptığınız saatler için ölçün.
Önemli çıkarımlar
- Enstrümanları likidite, spread/aralık oranı, incelik ve aktif saatlere göre değerlendirin.
- Spread/aralık oranı = spread ÷ bar büyüklüğünüzün ortalama aralığı; düşük olması daha iyidir.
- Tek bir kontrat bütçenizden fazlasını riske ediyorsa, o kontrat size uygun değildir.
- Nominal değeri kontrol edin: küçük gün içi stoplar yüksek kaldıracı gizleyebilir.
Sonraki adım
Sonraki derste, piyasa açılmadan önce bir seansa hazırlanacaksınız: seviyeleri işaretleyecek, haberleri kontrol edecek ve bir oyun planı yazacaksınız.
Öz değerlendirme
Soruları yanıtlayın, ardından yanıtlarınızı kontrol edin. İstediğiniz kadar tekrar deneyebilirsiniz.
Kendi tekrarınız için otomatik öz değerlendirme. Cevaplarınız tarayıcınızda kontrol edilir; bunları görmez ve değerlendirmeyiz. Bu bir sınav veya yeterlilik değildir.
İlerlemeniz
“Tamamlandı” yalnızca dersi bitirdiğinizi işaretlediğiniz anlamına gelir. Anlayışınızın bir sınavı değildir. İlerleme ve notlar yalnızca bu cihazdaki bu tarayıcıda saklanır — bir hesapta değil.