Günlük rutinler: hazırlık, odaklanma ve gün sonu değerlendirmesi

Neler öğreneceksiniz

• Bir işlem gününü hazırlık, sabit bir işlem penceresi ve değerlendirme olarak nasıl yapılandıracağınız.
• Normal mi, daha küçük mü işlem yapacağınıza yoksa hiç işlem yapmayacağınıza karar vermek için basit bir hazır olma puanını nasıl kullanacağınız.
• İlk işlemden önce günlük bir risk bütçesini nasıl belirleyeceğiniz.
• Kısa bir gün sonu değerlendirmesinde kurallara uyumu nasıl ölçeceğiniz.

Açıklama

Rutin, her işlem gününde tekrarladığınız sabit bir eylemler dizisidir. Amacı, her karar için irade gücüne ihtiyaç duymamanız adına iyi davranışı otomatik hâle getirmektir. Haftalık makro rutini (makro kursu) ve işlem günlüğü (başlangıç düzeyindeki trading kursu) başka yerlerde ele alınmaktadır. Bu ders, bunların etrafındaki günlük psikolojik yapıya odaklanıyor.

1. Hazırlık (seanstan önce)

• Hazır olma kontrolü: beş maddeyi 0 ile 2 arasında puanlayın: uyku, ruh hâli, hazırlık, dikkat dağıtıcılardan uzak olma ve kurallarınızı bugün okuyup okumadığınız. Azami puan: 10.
• Karar kuralı: 7–10 = normal işlem; 5–6 = yarım büyüklük ve en fazla iki işlem; 0–4 = bugün canlı işlem yok, yalnızca analiz.
• Günlük risk bütçesi: bugün alabileceğiniz azami toplam risk; euro ve R cinsinden yazılı olarak.
• İzleme listesi: "eğer-o zaman" ifadeleri içeren kısa bir enstrüman ve fiyat seviyeleri listesi ("Fiyat X'e ulaşır ve Y'yi gösterirse, uzun bir işlemi değerlendiririm").

2. Odaklanma (seans sırasında)

Bir işlem penceresi tanımlayın: işlem açabileceğiniz sabit bir zaman dilimi. Bu pencerenin dışında açık pozisyonları yönetebilirsiniz, ancak yeni pozisyon açamazsınız. Bir pencere aşırı işlemi ve yorgunluğu sınırlar. Dikkat dağıtıcıları ortadan kaldırın: sosyal medyayı kapatın, sohbetlerin sesini kapatın ve yalnızca izleme listenizdeki grafikleri açık tutun. Dikkatin her yer değiştirmesi zaman kaybettirir ve dikkatsiz bir hata yapma olasılığını artırır.

3. Gün sonu değerlendirmesi (seanstan sonra)

15–20 dakika ayırın. İşlemleri günlüğünüze kaydedin, ardından üç soruyu cevaplayın: Her işlemde kurallarıma uydum mu? En zor anda ne hissettim? Yarın farklı yapacağım tek şey ne? Kurallara uyum oranını hesaplayın = plana uygun yapılan işlemler ÷ tüm işlemler. Bu sayı süreç kalitesini ölçer ve kâr veya zarardan bağımsızdır.

Çözümlü örnek

Varsayımsal örnek: bir öğrencinin €10,000 tutarında bir hesabı var ve işlem başına 0.5% riske atıyor; yani 1R = €50. Komisyonlar, spread'ler, kayma ve vergiler hariç tutulmuştur.

1. Günlük plan: en fazla üç işlem. Günlük risk bütçesi = 3 × €50 = €150 (hesabın 1.5%'i).
2. Zaman planı: 08:30–09:00 hazırlık, 09:00–11:00 işlem penceresi, 11:00'den itibaren yeni işlem yok, 17:30–17:50 değerlendirme.
3. Çarşamba günü hazır olma kontrolü: uyku 1, ruh hâli 2, hazırlık 2, dikkat dağıtıcılar 1, kuralları okuma 2. Toplam = 10 üzerinden 8, yani normal işlem.
4. Perşembe günü hazır olma kontrolü: uyku 0, ruh hâli 1, hazırlık 1, dikkat dağıtıcılar 1, kuralları okuma 2. Toplam = 5, yani yarım büyüklük: 1R = €25, en fazla iki işlem, bütçe = 2 × €25 = €50.
5. Haftalık değerlendirme: 12 işlem, 10'u plana uygun. Uyum oranı = 10 ÷ 12 ≈ 83%. İki işlem pencerenin dışında, 11:20'de açılmış. Gelecek hafta için iyileştirme: 10:55'e bir telefon alarmı kurmak.

Haftalık kâr veya zararın bu değerlendirmenin parçası olmadığına dikkat edin. Zararla kapanan ama 100% uyum gösterilen bir hafta, 60% uyumla kârla kapanan bir haftadan süreç açısından daha iyi bir haftadır.

Sık yapılan hata

Uygulama etkinliği

Kâğıt üzerinde: (a) 0–2 ölçeği ve karar kuralıyla birlikte beş maddelik kendi hazır olma kontrolünüzü yazın. (b) Varsayımsal bir trader'ın €6,000 tutarında bir hesabı var ve günde en fazla iki işlemle işlem başına 1% riske atıyor. Olağan günlük risk bütçesini ve yarım büyüklükteki bir gündeki bütçeyi hesaplayın. (c) Bir hafta içinde trader 8 işlem yaptı ve bunların 5'i plana uydu. Uyum oranını hesaplayın.

Temel çıkarımlar

• Bir rutin, irade gücünün yerine sabit bir sıra koyar: hazırlık, işlem penceresi, değerlendirme.
• Yazılı bir karar kuralıyla birlikte kullanılan hazır olma puanı, ne zaman daha küçük işlem yapacağınızı veya hiç işlem yapmayacağınızı önceden söyler.
• Günlük risk bütçesini ilk işlemden önce euro ve R cinsinden belirleyin.
• Kurallara uyum süreç kalitesini ölçer ve kâr ile zarardan ayrı olarak değerlendirilmelidir.

Sonraki adım

Bir sonraki derste stresin, uykunun ve fiziksel durumunuzun kararlarınızı nasıl değiştirdiğini ve bunları hazır olma kontrolünüze nasıl dâhil edeceğinizi göreceksiniz.