Almanya'da sigortanın temelleri: zorunlu, faydalı ve genellikle gereksiz poliçeler (genel yönlendirme)

Neler öğreneceksiniz

• Neyin sigortalanacağına karar vermek için temel kuralı: olasılıktan önce hasarın büyüklüğü.
• Almanya'da çoğu kişi için hangi poliçelerin zorunlu veya vazgeçilmez olduğunu.
• Hangi poliçelerin durumunuza bağlı olduğunu ve hangilerinin genellikle gereksiz olduğunu.
• Bir muafiyetin basit bir başabaş hesabıyla nasıl değerlendirileceğini.

Açıklama

Bu ders bireysel bir danışmanlık değil, genel bir yönlendirmedir. Sigorta ihtiyaçları ailenize, işinize, sağlığınıza ve mülkünüze bağlıdır. Tarafsız bir değerlendirme için tüketici danışma merkezleri (Verbraucherzentralen) ve bağımsız, ücret karşılığı çalışan danışmanlar (Versicherungsberater) seçenekler arasındadır; komisyonla çalışan acentelerin satış yapmakta çıkarı vardır.

Temel kural: sizi mahvedebilecek olanı sigortalayın

Sigorta primi, teminat için ödediğiniz bedeldir. Ortalamada, poliçe sahipleri bir grup olarak aldıkları tazminatlardan daha fazla prim öderler, çünkü sigortacı maliyetlerini ve kârını karşılamak zorundadır. Bu nedenle sigorta, olası olmasa bile bir kaybın tasarruflarınız için fazla büyük olacağı durumlarda satın almaya değer. Küçük, karşılanabilir kayıpları acil durum fonu (3. ders) aracılığıyla kendiniz üstlenmeniz daha ucuzdur. Buna kendi kendini sigortalama denir.

Her poliçe için iki soru sorun: (1) Poliçe olmadan azami kayıp nedir? (2) Acil durum fonum bunu karşılayabilir mi? (2) numaralı sorunun yanıtı evetse, poliçe genellikle vazgeçilmez değildir.

Zorunlu sigortalar

• Sağlık sigortası (Krankenversicherung): Almanya'da yaşayan herkesin, yasal (gesetzlich) ya da uygun gruplar için özel bir sağlık sigortası olmak zorundadır. Uzun süreli bakım sigortası (Pflegeversicherung) buna bağlıdır.
• Zorunlu trafik sigortası (motorlu araç üçüncü şahıs sorumluluk) (Kfz-Haftpflicht): tescilli her araç için kanunen zorunludur.

Çoğu kişi için vazgeçilmez

• Kişisel sorumluluk sigortası (Privathaftpflichtversicherung): Alman medeni hukukuna göre başkalarına verdiğiniz zarardan üst sınır olmaksızın sorumlusunuz. Bir bisiklet kazasında birini yaralamak, ömür boyu biriktirdiklerinizden daha pahalıya mal olabilir. Yüksek bir teminat tutarı (birkaç milyon euro) seçin.
• Meslekte çalışamama sigortası (Berufsunfähigkeitsversicherung): gelirinize bağımlıysanız, mesleğinizde çalışma yeteneğinizi kaybetmek en büyük finansal risklerden biridir. Kazanma gücünün azalması durumunda sağlanan yasal yardımlar genellikle sınırlıdır. Primler yaşa, mesleğe ve sağlık durumuna bağlıdır; sağlık sorularını eksiksiz ve doğru yanıtlayın.
• Vadeli hayat sigortası (Risikolebensversicherung): eğer birisi gelirinize bağımlıysa veya bir konut krediniz varsa vazgeçilmezdir; bakmakla yükümlü olduğu kimse olmayan bekâr kişiler için genellikle gereksizdir.

Durumunuza göre faydalı

• Ev eşyası sigortası (Hausrat): eşyalarınızı yerine koymak tasarruflarınızı aşacaksa faydalıdır.
• Bina sigortası (Wohngebäude): ev sahipleri için vazgeçilmezdir; konuma bağlı olarak doğal afet teminatını (Elementarschäden) da içermelidir.
• Yurt dışı seyahat sağlık sigortası (Auslandsreisekrankenversicherung): yasal sağlık sigortası AB dışında çok az şeyi karşılar veya hiçbir şeyi karşılamaz ve tıbbi nedenle ülkeye geri dönüş çok pahalı olabilir.
• Hukuki koruma sigortası (Rechtsschutz): uyuşmazlık riskinize bağlıdır; istisnaları kontrol edin.

Genellikle gereksiz

Küçük, karşılanabilir kayıplara yönelik poliçeler: telefon veya elektronik cihaz sigortası, gözlük sigortası, bagaj sigortası, uzatılmış garantiler ve çoğu zaman tüketici kredileriyle birlikte satılan, kredinin maliyetini önemli ölçüde artırabilen kredi koruma sigortası (Restschuldversicherung).

Muafiyetler

Muafiyet (Selbstbeteiligung), her hasar talebinde kendiniz ödediğiniz kısımdır. Daha yüksek bir muafiyet primi düşürür. Nadiren hasar talebinde bulunuyorsanız ve acil durum fonunuz muafiyeti karşılayabiliyorsa kârlı olur.

Hasar talepleri arasındaki başabaş yılı = muafiyet artışı ÷ yıllık prim tasarrufu

Uygulamalı örnek

Varsayımsal örnek: tüm primler ve tutarlar uydurulmuş yuvarlak rakamlardır, piyasa fiyatları değildir.

A bölümü: telefon sigortası. Prim aylık €8, hasar başına muafiyet €50, telefonun değeri €600. İki yıllık prim maliyeti = €8 × 24 = €192. Telefon çalınırsa sigortacı en fazla yaklaşık €600 − €50 = €550 öder. Sigorta olmadan azami kayıp: €600; Lena'nın €7,250'lik acil durum fonu bunu karşılayabilir. Karar: kendi kendini sigortala.

B bölümü: kişisel sorumluluk. €10,000,000 teminat için yıllık €60 prim (varsayılan). Sigorta olmadan azami kayıp: üst sınır yok ve muhtemelen herhangi bir birikimin çok ötesinde. Karar: sigortala.

C bölümü: ev eşyası sigortasında muafiyet seçimi. 1. seçenek: €0 muafiyet, yıllık €120. 2. seçenek: €150 muafiyet, yıllık €90. Tasarruf = €120 − €90 = yıllık €30. Başabaş = €150 ÷ €30 = 5 yıl. Beş yılda bir defadan daha seyrek hasar talebinde bulunmayı bekliyorsanız ve €150'yi tasarruflarınızdan ödeyebiliyorsanız, 2. seçenek zaman içinde daha ucuzdur.

Sık yapılan hata

Uygulama etkinliği

Varsayımsal vaka: Ben, 27 yaşında, bekâr, çalışan; kiralık bir dairede oturuyor, bir bisikleti ve bir dizüstü bilgisayarı var, €6,000 birikimi bulunuyor. Mevcut poliçeleri: telefon sigortası €9/ay, bagaj sigortası €40/yıl, hukuki koruma €200/yıl. Kişisel sorumluluk ve meslekte çalışamama sigortası yok. (a) Her poliçeyi ve eksik her poliçeyi koru, iptal et veya ekle olarak sınıflandırın. (b) Telefon ve bagaj poliçeleri yıllık ne kadara mal oluyor? (c) Bir hukuki koruma poliçesi €150 yerine €300 muafiyet sunuyor ve yılda €25 tasarruf sağlıyor. Başabaş süresi nedir?

Önemli çıkarımlar

• Tasarruflarınızın kaldıramayacağı kayıpları sigortalayın; küçük kayıplar için kendi kendinizi sigortalayın.
• Sağlık sigortası ve zorunlu trafik sigortası zorunludur; kişisel sorumluluk sigortası hemen herkes için vazgeçilmezdir.
• Meslekte çalışamama ve vadeli hayat sigortası, başkaları gelirinize bağımlı olduğunda en çok önem taşır.
• Muafiyetleri başabaş kuralıyla ve acil durum fonunuzu göz önünde bulundurarak değerlendirin.

Sonraki adım

Bir sonraki derste Alman emeklilik sisteminin nasıl işlediğini ve kendi emeklilik açığınızı nasıl tahmin edeceğinizi göreceksiniz.