⚠ Trading önemli ölçüde zarar riski içerir. Bu sitedeki her şey yalnızca eğitim amaçlıdır ve finansal tavsiye değildir.
Ders 2 / 12 · Ücretsiz

Korelasyon rejimleri: hisse–tahvil korelasyonu tersine döndüğünde

Hisse–tahvil korelasyonunun enflasyon rejimiyle birlikte neden işaret değiştirdiğini anlayın, kayan korelasyon grafiğini okuyun ve bir rejim değişikliğinin portföy oynaklığına etkisini tahmin edin.

Yazar: Moustafa Hijaziİçerik gözden geçirildi: 2026-10-304 dk okumaKendi kendine öğrenme kursu

Neler öğreneceksiniz

  • Korelasyon rejiminin ne olduğu ve hisse–tahvil korelasyonunun neden bir sabit olmadığı
  • Enflasyon ve büyüme şoklarının tahvillerin hisse senetlerini koruyup korumadığını nasıl belirlediği
  • Kayan korelasyon tablosunun gürültüyü aşırı yorumlamadan nasıl okunacağı
  • Bir rejim değişiminin 60/40 portföyünün oynaklığını ve kötü ay kaybını ne kadar değiştirdiği

Açıklama

Korelasyon rejimi, iki varlık arasındaki korelasyonun tanınabilir bir aralıkta kaldığı birkaç yıllık bir dönemdir. Getirilerden korelasyon katsayısının nasıl hesaplanacağı Derinlemesine Forex ve Döviz Ticareti kursunda ele alınmıştı; burada bunu varlık dağılımına uyguluyoruz. Çok varlıklı bir yatırımcı için en önemli rejim, geniş hisse senedi endekslerinin ve devlet tahvillerinin getirileri arasındaki korelasyon olan hisse–tahvil korelasyonudur.

Tarihsel gözlem şudur: kabaca 1990'ların sonundan 2021'e kadar ABD ve Avrupa hisse senetleri ile bunların devlet tahvilleri arasındaki korelasyon çoğunlukla negatifti; yani hisseler düştüğünde tahviller yükseliyor ve bir koruma işlevi görüyordu. 1970'ler ve 1980'ler gibi yüksek ve oynak enflasyonun yaşandığı önceki on yıllarda ise korelasyon çoğunlukla pozitifti. 2022'de geniş küresel hisse senetleri ve devlet tahvilleri aynı yıl içinde birlikte düştü ve korelasyon yeniden pozitife döndü. Geçmiş rejimler bir sonrakini söylemez, ancak işaretin değişebileceğini gösterir.

Ekonomik mantık iki tür şoka dayanır. Büyüme şoku (resesyon korkusu) beklenen kârları ve beklenen faiz oranlarını düşürür: hisseler düşer, tahviller yükselir, korelasyon negatiftir. Enflasyon şoku ise beklenen faiz oranlarını yükseltir; bu da hem tahvil kuponlarının hem de şirket kârlarının bugünkü değerini düşürür: ikisi de düşer, korelasyon pozitiftir. Hangi şokun baskın olacağı enflasyon rejimine bağlıdır: enflasyon düşük ve istikrarlıyken büyüme haberleri baskındır; enflasyon yüksek veya belirsizken enflasyon haberleri baskın olur ve tahviller koruma sağlamayı bırakır.

Kayan korelasyon, hareketli bir pencere üzerinden, örneğin son 36 aylık getiri üzerinden hesaplanır ve her ay yeniden hesaplanır. Üç okuma kuralı: 36 aylık pencere yavaş tepki verir, dolayısıyla bir dönüş başladıktan yaklaşık bir yıl sonra görünür; 12 aylık pencereler gürültülüdür ve tek bir çöküş ayı onları +0.3'ten −0.5'e itebilir; seviyeyi son noktaya göre değil, birkaç yıl üzerinden değerlendirin.

Çözümlü örnek

Varsayımsal örnek: küresel hisse senetleri (varsayılan oynaklık %16) ve euro devlet tahvillerinden (varsayılan oynaklık %6) oluşan bir 60/40 portföyü. Üç korelasyon varsayımını karşılaştırıyoruz: −0.3 (koruma rejimi), 0.0 ve +0.5 (enflasyon rejimi). Ücretler, spreadler ve vergiler hariçtir.

Varyans = 0.6² × 0.16² + 0.4² × 0.06² + 2 × 0.6 × 0.4 × ρ × 0.16 × 0.06. İlk iki terim 0.009216 + 0.000576 = 0.009792; çapraz terim 0.004608 × ρ.

Korelasyon ρ Çapraz terim Varyans Oynaklık
−0.3 −0.001382 0.008410 ≈ %9.2
0.0 0 0.009792 ≈ %9.9
+0.5 +0.002304 0.012096 ≈ %11.0

Aynı sermaye ağırlıkları, pozitif korelasyon rejiminde negatif rejime göre yaklaşık %20 daha fazla oynaklık üretir. €250,000'luk bir portföyde bir standart sapmalık yıl, yaklaşık €23,000'a karşılık €27,500'dur.

Kötü ay kontrolü. Hisse senetlerinin bir ayda %8 düştüğünü varsayalım. Koruma rejiminde tahviller %2 kazanabilir: portföy getirisi = 0.6 × (−%8) + 0.4 × (+%2) = −%4.0, yani €250,000 üzerinde −€10,000. Enflasyon rejiminde tahviller %2 düşebilir: 0.6 × (−%8) + 0.4 × (−%2) = −%5.6, yani −€14,000. Tahvil bloğu, €2,000'luk bir kazanç yerine €2,000'luk ek bir kayba dönüşerek yastık olmaktan çıktı.

Kayan tabloyu okumak. Altı aylık aralıklarla −0.35, −0.30, −0.25, −0.10, +0.15, +0.30 şeklinde 36 aylık kayan korelasyonlar düşünün. Beş okuma boyunca süregelen istikrarlı tırmanış bir rejim sinyalidir; −0.3'ten +0.2'ye tek bir sıçrama ve ardından −0.3'e geri dönüş ise pencereye giren tek bir aşırı aydan kaynaklanan gürültü olurdu.

Yaygın hata

Tüm planı tek bir rejim üzerine kurmakBirçok varlık dağılımı aracı, negatif rejimin hâkim olduğu son 20 yılın ortalama korelasyonunu kullanır. −0.3 üzerine kurulup ardından +0.5 ile karşılaşan bir plan, yatırımcının kabul ettiğinden daha risklidir. Her portföy hesaplamasını iki kez, koruma rejimi ve enflasyon rejimi korelasyonuyla yapın ve hisse senedi payını kötü durumun hâlâ kabul edilebilir olacağı şekilde boyutlandırın.

Uygulama etkinliği

Bir 50/50 portföyü, oynaklığı %18 olan hisse senetleri ile oynaklığı %10 olan uzun vadeli devlet tahvilleri tutuyor. ρ = −0.4 ve ρ = +0.6 için portföy oynaklığını hesaplayın. Ardından hangi tek değişikliğin (daha kısa tahvil vadesi/durasyonu, daha düşük hisse senedi payı veya her ikisiyle de düşük korelasyonlu üçüncü bir varlık eklemek) rejime bağımlılığı en doğrudan biçimde azalttığını ve nedenini belirtin.

Çözümü göster

Sabit terimler: 0.5² × 0.18² + 0.5² × 0.10² = 0.0081 + 0.0025 = 0.0106. Çapraz terim: 2 × 0.5 × 0.5 × 0.18 × 0.10 × ρ = 0.009 × ρ.

ρ = −0.4: varyans = 0.0106 − 0.0036 = 0.0070; oynaklık ≈ %8.4. ρ = +0.6: varyans = 0.0106 + 0.0054 = 0.0160; oynaklık = %12.6.

Daha kısa tahvil durasyonu tahvil oynaklığını düşürür (diyelim %10'dan %4'e), bu da çapraz terimi ve dolayısıyla rejimler arasındaki farkı küçültür: portföy ρ'nun işaretine daha az bağımlı hale gelir. Hisse senedi payını düşürmek her iki rejimde de toplam riski azaltır ama bağımlılığı korur. Üçüncü bir varlık yalnızca her ikisiyle korelasyonu enflasyon rejiminde de düşük kalırsa yardımcı olur; bu varsayılmamalı, kontrol edilmelidir.

Sınırlamalar: gerçek korelasyonlar sürekli değişir ve krizlerde oynaklıklar yükselir; bu nedenle her iki rejim de tahmin değil, senaryo olarak görülmelidir.

Temel çıkarımlar

  • Hisse–tahvil korelasyonu hangi şokun baskın olduğuna bağlıdır: büyüme şokları onu negatif, enflasyon şokları pozitif yapar.
  • −0.3'ten +0.5'e bir dönüş, 60/40 portföyünün oynaklığını kabaca beşte bir artırır ve kötü aylarda tahvil yastığını ortadan kaldırır.
  • Kayan korelasyonları birkaç okuma boyunca eğilime göre okuyun; 36 aylık pencere yaklaşık bir yıl gecikir.
  • Hisse senedi payını, enflasyon rejimi sonucunun hâlâ toleransınız içinde kalacağı şekilde boyutlandırın.

Sonraki adım

Oynaklık bir dağılım kararının yarısıdır; diğer yarısı her varlığın beklenen getirisidir ve bir sonraki ders bunun değerlemeler ve getirilerden nasıl dürüstçe tahmin edileceğini gösteriyor.

Öz değerlendirme

Soruları yanıtlayın, ardından yanıtlarınızı kontrol edin. İstediğiniz kadar tekrar deneyebilirsiniz.

1. Hisse–tahvil korelasyonu hangi koşullarda pozitife dönme eğilimindedir?

2. Bir 60/40 portföyü (hisse oynaklığı %16, tahvil oynaklığı %6) 0.0 korelasyondan +0.5'e geçiyor. Oynaklığına kabaca ne olur?

3. 12 aylık kayan korelasyon bir ayda −0.3'ten +0.2'ye sıçrıyor ve üç ay sonra −0.3'e geri dönüyor. Bunu nasıl okumalısınız?

Kendi tekrarınız için otomatik öz değerlendirme. Cevaplarınız tarayıcınızda kontrol edilir; bunları görmez ve değerlendirmeyiz. Bu bir sınav veya yeterlilik değildir.

İlerlemeniz

“Tamamlandı” yalnızca dersi bitirdiğinizi işaretlediğiniz anlamına gelir. Anlayışınızın bir sınavı değildir. İlerleme ve notlar yalnızca bu cihazdaki bu tarayıcıda saklanır — bir hesapta değil.